Seçilen model sonucu değiştiriyor
Beslenme temelli bir kısıtlamanın hangi reklamları kapsayacağı, kullanılan ölçütlere güçlü biçimde bağlı. Temmuzda yayımlanan araştırma, çocuk ve ergenlere pazarlanan ürünlerle ilişkili sosyal medya tanıtımlarına Brezilya’nın ambalaj önü besin profilini ve Pan Amerikan Sağlık Örgütünün modelini uyguladı. PAHO ölçütleri, Brezilya etiketleme ölçütlerinden daha fazla gıda ve gönderiyi kapsadı.
Karşılaştırma, olası politika tasarımına yönelik analitik bir çalışma. Kullanılan uyumsuzluk ifadesi, gıdanın model ölçütünü aşmasını anlatıyor; belirlenen her reklamın yürürlükteki bir yasayı ihlal ettiğini göstermiyor. Makale yeni yürürlüğe girmiş reklam kısıtlaması duyurmuyor, etiketleme ile reklam kurallarının nasıl ilişkilendirilebileceğini inceliyor.
Gıdalar ile gönderiler ayrı sayıldı
Örneklem, seçilen ultra işlenmiş gıda markaları veya ürünlerine ait 623 Instagram, 257 TikTok ve 114 YouTube gönderisini içerdi. Tanıtılan gıdalar belirlendi; beslenme bilgileri Ağustos–Ekim 2024’te etiket, marka veya perakendeci sitelerinden toplandı. Bilgisi bulunamayan ürünler çıkarıldı ve 1.498 gıda öğesi analiz edildi.
Gıda düzeyinde, Brezilya modelindeki en az bir ölçütü aşanların oranı %61,28’di; uygulanan PAHO modelinde %93,86 oldu. Reklam düzeyinde en az bir uygunsuz ürün içeren gönderiler sırasıyla %49,53 ve %74,13’tü. Bir gönderi birden fazla ürün içerebildiği için bu oranlar farklı soruları yanıtlıyor; reklam maruziyetinin birbirinin yerine geçebilen ölçümleri değil.
Şeker tanımı karşılaştırmayı sınırlıyor
Ölçütlerin aşılmasında en yaygın neden ilave şekerdi. Ancak yöntem önemli bir uyarlama içeriyor: PAHO modeli serbest şeker bilgisi isterken mevcut Brezilya etiketleri ilave şekeri bildiriyordu. Araştırmacılar bu nedenle ilave şeker kullandı. Sonuçlar PAHO’nun tam tanımını ne ölçüde temsil ediyor sorusunda bu sınırlama korunmalı.
Örnekler genç kitlelere yönelik ürün ve marka işaretleri üzerinden seçildi. Çalışma her çocuğun karşılaştığı bütün gıda reklamlarını, gerçek izlenme sıklığını veya sonrasındaki satın alma ve yeme davranışını ölçmüyor. İki model arasındaki farktan sağlık sonucu da çıkarılamaz. Gösterilen, seçilmiş içeriğin belirtilen beslenme kurallarıyla nasıl sınıflandırıldığı.
Markalar ve düzenleyiciler için tasarım sorusu
Yazarlar Brezilya’nın uygulanmış etiketleme çerçevesini politikaları birleştirmek için başlangıç noktası olarak görüyor. PAHO yaklaşımı ise incelenen içeriğin daha büyük bölümünü kapsayabilir. Bu, düzenleme tasarımı önerisi; geniş kapsamlı kısıtlamaların yürürlüğe girdiğinin kanıtı değil. Kapsam, hedef kitle ve uygulama kararları sınıflandırma analizinden ayrı.
Markalar açısından yararlı çıkarım, önerilen besin temelli politikada hem ürünü hem reklamın tamamını incelemek. Çok ürünlü gönderi tek bir gıda nedeniyle kapsama girebilir; model değişince olası kapsam da değişir. Araştırma bu tartışma için veri dönemi, örnek seçimi ve şeker uyarlaması açıkça belirtilmiş bir karşılaştırma sunuyor.
- Applying Brazilian front-of-pack nutrition labeling and PAHO nutritional criteria to digital food advertising: regulatory implications for protecting children and adolescents. ↗
PLOS · CC-BY-4.0 ↗. Matos JP, Araújo BLSG, Ribeiro M, Mais LA, Horta PM. Applying Brazilian front-of-pack nutrition labeling and PAHO nutritional criteria to digital food advertising: regulatory implications for protecting children and adolescents. PloS one. 2026. DOI: 10.1371/journal.pone.0354180. © 2026 Matos et al FoodRadar tarafından uyarlanmış ve çevrilmiştir.