2024’teki çevrim içi ankette üç etiket biçimi incelendi

Almanya’da yapılan çevrim içi ankete katılan ebeveynler, Nutri-Score’u, beslenme tablosunu ve içindekiler listesini farklı yönleriyle olumlu değerlendirdi. Görünürlük ve tasarımın açıklığında Nutri-Score öne çıkarken beslenme tablosundaki bilgiyi anladığını belirten kullanıcıların oranı daha yüksekti. BMC Public Health dergisinde 29 Eylül 2026’da yayımlanan çalışma, analiz edilen örneklemin 978 yetişkinden oluştuğunu bildiriyor.

Veriler 20 Şubat–4 Mart 2024 arasında ticari bir çevrim içi panel aracılığıyla toplandı. Katılımcıların 18 yaşından küçük bir çocukla yaşaması, en az bir yıldır Almanya’da bulunması ve hanenin gıda alışverişinin en az yarısından sorumlu olması gerekiyordu. Hane geliri ve yerleşim yeri büyüklüğü için kotalar uygulandı.

Anlama düzeyi kişilerin kendi yanıtlarıyla tanımlandı

Ankette katılımcılara her etiket biçimini ne kadar tanıdıkları soruldu. Öznel anlama kategorisi, ne hakkında olduğunu kabaca bildiğini söyleyenlerle tam olarak bildiğini söyleyenleri birleştirdi. Üç biçimin her biri için katılımcıların çoğunluğu bu düzeyde anlama bildirdi. Soru formu, nesnel bilgi veya davranış testi yerine kişilerin algılarını ölçtü.

İlgili biçimi daha önce kullanıp kullanmadıkları yalnızca öznel anlama bildiren katılımcılara soruldu. Kullanıcılar daha sonra biçimi değerlendirdi; bildiğini ancak kullanmadığını söyleyenlere kullanmama nedenleri soruldu. Kullanım sorusu, alışveriş gibi bir bağlam veya yakın geçmişe ait sabit bir dönem belirtmiyordu.

Biçimleri kendi kullanıcıları farklı değerlendirdi

Değerlendirme tablosundaki 688 Nutri-Score kullanıcısının %86,3’ü açıkça görünür olduğu, %87,1’i tasarımının açık olduğu ifadesine katıldı. Beslenme tablosunu kullanan 726 kişide her iki oran da %73,6’ydı. İçindekiler listesini kullanan 690 kişide karşılık gelen oranlar %68,4 ve %55,5 oldu. Çalışma, iki ifade için de üç biçim arasındaki tüm ikili farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğunu bildiriyor.

Bilgiyi anlama ifadesine katılım beslenme tablosunda %76,0, Nutri-Score’da %67,2, içindekiler listesinde %66,8 oldu. Beslenme tablosunun oranı diğer ikisinden anlamlı düzeyde yüksekti; diğer iki biçim arasında anlamlı fark yoktu. Bu yüzdeler, her biçimin kullanıcıları içinde kısmen veya tamamen katıldığını söyleyenleri birlikte kapsıyor.

Kişisel bildirim ve örnekleme sonuçların kapsamını sınırlıyor

Yazarlar, çalışmaya özgü sorular için resmî psikometrik doğrulama veya pilot uygulama yapılmadığını belirtiyor. Kişinin bildirdiği anlama ve kullanım, hatırlama yanlılığından ve sosyal olarak kabul gören yanıtlar verme eğiliminden etkilenebilir. Kullanım sorusu; biçimin ne sıklıkta veya ne kadar düzenli kullanıldığını, hâlen kullanılıp kullanılmadığını ya da gıda seçimini etkileyip etkilemediğini ortaya koymadı.

Yazarlar ayrıca çevrim içi panelin ve iki kotanın örneklemi Almanya’daki tüm ebeveynleri tam olarak temsil eder hâle getirmediğini vurguluyor. Eğitim düzeyi için kota uygulanmadı; internet erişimi olmayan veya çevrim içi panellere katılmayan ebeveynler daha az temsil edilmiş olabilir. Kesitsel tasarım nedensellik göstermiyor. Yazarlar, etiket kullanımına yönelik ilginin nesnel olarak ölçülen gıda seçimleri ve beslenme sonuçlarıyla ilişkisini inceleyen araştırmalar öneriyor.

KAYNAKLAR & ŞEFFAFLIK Nasıl çalışıyoruz ↗
Gıda etiketleriNutri-ScoreEbeveyn anketiAlmanya